Hoe oma almaar kleiner werd

Life can be a bitch. Dat heb ik voorbije jaren meermaals aangevoeld.

En vorige week was het weer van dattum. Plots. En ook weer niet. Want van iemand die 86 is weet je gewoon dat die vroeg of laat zal sterven. En toch was het te vroeg voor mij. Veel te vroeg.

Mijn "meme" was waarschijnlijk nog de enige persoon in leven (naast mijn broer) die mijn levenswandel van 0-30 van dichtbij meegemaakt heeft. De ups en down, de zomers en winters, de dagen en nachten. Ze duikt altijd wel ergens op in mijn allervroegste jeugdherinneringen. En net dat maakt het zo moeilijk.

En toen ik vorige week een boek in de Standaard zag liggen met als titel: 'hoe oma almaar kleiner werd', moest ik glimlachen. Ik kon het niet beter verwoorden.

Oma lijkt te verdwijnen. Vroeger was oma nog groter dan de bezemsteel, maar nu wordt ze zienderogen kleiner. Ze zegt ook minder en vergeet steeds meer. Op een dag is ze de weg naar huis kwijt. Gelukkig wordt ze teruggevonden, maar ze neemt een besluit. Oma stuurt iedereen die ze graag ziet een uitnodiging voor een groot feest. En dan wordt het duidelijk waarom oude mensen almaar kleiner worden: om voorgoed te passen in een van de kamers van je hart. Dat alles wat het leven de moeite waard maakt afneemt bij het ouder worden, is voor een liefhebbend kleinkind ondraaglijk.

Hoe oma almaar kleiner werd is een antidotum tegen verdriet en melancholie. Een ode aan de liefde tussen twee mensen, eentje aan het begin, en een ander aan het einde van het leven.

Dat kamertje in mijn hart zit vol mooie herinneringen. Van de weekends die je kwam logeren en bij mij in het kleine bed moest slapen, van je oorringen die steeds ik met open mond bewonderde, van de verkleedpartijtjes met jouw veel te grote corset en bh's in vleeskleur waar je zo moest om lachen, van het koosnaampje die je voor me had, jij die me stiekem kwam troosten als ik gestraft op mijn kamer zat, wij die samen een front vormden om je bijna 10 jaar geleden bij ons thuis te laten inwonen (toen bleek dat je voor de instelling te gezond en kwiek was), je wekelijkse badmoment (waar ik toen best tegen opzag)...

Ik hoop dat die herinneringen ook jouw leven nog een beetje konden opfleuren. De laatste 40 jaar heb je namelijk weinig geluk gekend. Drie van je vier kinderen moesten je voorgaan. Allemaal heel onverwachts. En keer op keer zag ik stilletjes het leven uit je wegglijden. De laatste keer was 5 jaar terug.

Het was het moeilijkste wat ik ooit deed. Jou vertellen dat je derde kind, en enige dochter, er niet meer was. Daar, op dat moment, zag ik het laatste beetje  levensvreugde uit je wegglippen. Je laatste vijf jaar in het rusthuis waren dan ook verbitterd, boos, melancholish, hunkerend naar vroeger. En telkens ik vertrok na een bezoek, bleef je stijf van angst achter dat ik misschien nooit meer terug zou komen. Een angst die je leven alsmaar meer beheerste.

En het deed pijn om je zienderogen achteruit te zien gaan. Eten deed je allang niet meer omdat je honger had. Je woog dan ook maar 36 kilogram meer. Dat verrimpelde vel leek wel 3 maten te groot voor dat kleine, tengere lijfje van je.

Je wist elk detail van wat er gebeurd was op 12/04/1946 maar ik kon je niet vragen wat je gisteren gegeten had. We keken allemaal toe hoe het verdriet en de ouderdom  meer en meer vat kregen op je geest.

En vorige week was het weer zover. Je viel. Niet de eerste keer. Het was dan ook niet schrikken toen het ziekenhuis op mijn voicemail zei dat je opgenomen was op de spoedafdeling. Ik ben in de auto gesprongen met het idee dat het wel weer goed zou komen net zoals die vorige keren (heup gebroken, arm gebroken, been gebroken, voet verstuikt...). Daar lag je dan in dat ziekenhuisbed, schreeuwend van de pijn door een dijbeenbreuk. Je mocht pas de volgende ochtend geopereerd worden.

De operatie heb je goed doorstaan. En toen we twee uur later op bezoek kwamen, kon ik mijn ogen niet geloven. Ik heb je in jaren niet meer zo helder horen praten, je had geen pijn en keek ernaar uit om op het einde van de week naar huis te gaan. De pijnstillers deden hun werk. Ik was opgelucht en gerustgesteld want de komende twee dagen kon ik niet langskomen.

En tijdens die dagen ging het blijkbaar fout. En plots zag ik alweer een generatie verdwijnen.

Maar ik denk met zoveel dankbaarheid aan je terug. Tot het allerlaatste moment zijn we samen geweest. Ik heb je urne in het columbarium gezet. En dan ging het deurtje dicht. Voorgoed.

Ik weet nu ook waarom je alsmaar kleiner werd lieve meme: je past nu voorgoed in dat kamertje in mijn hart...

Ik zal je missen...